Κίτρινο

H μάνα μου μου το ‘μαθε. Κάτω από το καυτό ήλιο του μεσημεριού. Το κίτρινο είναι το χρώμα του μίσους. Και έμπηξε με δύναμη το κοφτερό λεπίδι στο σφαχτό. Η μάνα μου αγρότισσα, νοικοκυρά γυναίκα. Και γω μικρό κορίτσι. Ίσα που γνώριζα τα χρώματα. Όταν τα γνώρισα καλά δεν είδα σε κανένα χρώμα τούτο το βαρύ συναίσθημα. Μήτε ακόμη και στο μαύρο, που μου προκαλούσε θλίψη, που πολλές φορές μου θύμιζε το θάνατο. Μήτε ακόμη και στο καφέ που με ‘κανε να νιώθω ευάλωτη, θνητή, μια χούφτα χώμα. Το κίτρινο το θυμάμαι από τότε. Όχι γιατί μου το ‘μαθε η μάνα μου, αλλά γιατί πολλές φορές το χάζευα ξαπλωμένη πάνω στο ξεραμένο πράσινο χορτάρι. Μέσα στη δίψα του μεσημεριού, πίσω από τον ήχο του τζιτζικιού. ‘Όταν έκλεινα τα μάτια γιατί με θάμπωνε ο μεγάλος ολοστρόγγυλος ήλιος, που άπλωνε το κίτρινο χρώμα του παντού. Στα απλωμένα γυμνά μου δάχτυλα, στον ιδρωμένο αέρα, στα ξερό κορμό της μεγάλης ελιάς που έγερνε τα κουρασμένα φύλλα της ολόγυρα. Αλλά και κάτω από το συρτό ήχο του γρύλου. Όταν άνοιγα διάπλατα τα μάτια και ατένιζα μέσα στο σκοτάδι το κίτρινο χρώμα χιλιάδων αστεριών. Και τη ρωτούσα τη μάνα μου. Μπορεί ο ήλιος να μας μισεί και να ανθίζει λουλούδια στο κήπο μας; Και κείνη σώπαινε. Και χάιδευε τους ηλίανθους, τις μαργαρίτες, τους λεμονανθούς με τα τραχιά της δάχτυλα…Η μάνα έμεινε στο κήπο της. Εγώ ταξίδεψα. Σε μέρη μακρινά, πίσω από τα μεγάλα χιονισμένα βουνά. Έχτισα ένα σπίτι κάτω από το γκρίζο ουρανό. Το χρώμα που με φυλάκιζε. Όμως συνήθισα. Έβαφα κάθε πρωί τα σύννεφα με ολόλευκη μπογιά. Και ημέρευα. Με λευκή μπογιά έβαψα και την αυλή μας. Παράταιρη μου έμοιαζε και όμως τόσο όμορφη. Κήπο δεν είχα. Φύτεψα όμως κατιφέδες και πανσέδες στα Αυγουστιάτικα όνειρά μου. Το σπίτι το έχτισα μονάχη. Με πέτρα και λάσπη. Με τα μανίκια σηκωμένα και τα μαλλιά δεμένα ψηλά. Βόγκηξα, όμως τα κατάφερα. Ήταν όμορφο. Η πέτρα δε ραγίζει σκεφτόμουνα. Η πέτρα μου θύμιζε τη γη. Ακόμη και τη θάλασσα όταν κατάφερνα με μάτια κλειστά να τη σμιλέψω. Συχνά την έπλενα με κύματα. Μεγάλα γαλάζια ήρεμα κύματα. Και κείνη γυάλιζε. Ήμουν καλά. Μόνο που δε λογάριαζα. Εκείνη, την αδυσώπητη φλόγα που ξεπήδησε ξαφνικά μιαν αυγή έξω από τα ανοιχτά παραθυρόφυλλα. Εγώ είχα ξυπνήσει νωρίς για να βάψω το ξύλινο φράχτη. Κάθε Μάρτη τον έβαφα πράσινο. Χαιρέτιζα έτσι το χειμώνα και ετοιμαζόμουνα για την Άνοιξη. Που κάθε πράσινο του πλανήτη άνθιζε. Γιατί όχι και το δικό μου; Το μόνο που κατάφερα να σώσω ήταν το μεγάλο κίτρινο τραπέζι της κουζίνας. Εκείνο που κάποτε είχε το χρώμα της καρυδιάς. Εκείνο που κάποτε σκάλιζα με μολύβι τα όνειρα, τα πάθη και τα θέλω μου. Ήμουν σχεδόν έφηβη. Ποτέ μου δε συμπάθησα τα ημερολόγια. Το μεγάλο τραπέζι μου ταίριαζε καλύτερα. Άπλωνα τα χέρια, ακουμπούσα τα δροσερά μου μάγουλα, το αγκάλιαζα ολόκληρο και σκυφτή έγραφα. Η μάνα τα νόμισε για μουτζούρες. Και τα σφάλισε κάτω από μια παχιά κίτρινη μπογιά. Πώς να μην αγαπήσω ετούτο το χρώμα; Σήκωσα ολόκληρο το τραπέζι και το ‘φερα εδώ. Μπορεί να με πέρασαν και για τρελή. Εγώ όμως δεν μπορούσα να αφήσω πίσω ένα τόσο τρυφερό κομμάτι του εαυτού μου. Η μάνα μου ήρθε. Και μ’ αγκάλιασε κάτω από το γκρίζο ουρανό. Δεν είχα προλάβω να τον ασπρίσω. Με κοίταξε στα μάτια και μπόρεσα να δω έτσι τα δικά της γεμάτα μικρά διάφανα δάκρυα. Μπόρεσα να διαβάσω τι έλεγαν κολυμπώντας γυμνή πια σε κείνα τα υγρά μονοπάτια. Η φλόγα είναι κίτρινη. Θαρρείς και ζητούσε να μου θυμίσει τότε που μου το έμαθε. Τότε που ταίριαξε το χρώμα με τα αισθήματα. Σώπα μάνα, της είπα. Έστω και έτσι, δες αλλιώτικα τα χρώματα. Στο πατρικό μας σπίτι το βράδυ δεν είχαμε ηλεκτρικό. Ήταν σκοτεινό και κρύο. Εγώ άναψα ένα μικρό κερί και κείνη το παλιό μας τζάκι.

Το κορίτσι της βιτρίνας

Στο νησί μου το στενό δρομάκι όλοι το λένε καντούνι

Εδώ οι πιο πολλοί το λένε στενό δρόμο

Στο νησί μου αν σηκώσεις ψηλά το κεφάλι θα αντικρίσεις μια κατάλευκη μπουγάδα με φόντο ένα γαλαζοπράσινο ουρανό

Εδώ αν σηκώσεις ψηλά το κεφάλι θα δεις ένα τετράγωνο κουτί με ανεμιστήρα να στάζει πάνω σ ένα νεφελώδη ουρανό

Στο νησί μου η θάλασσα είναι τόσο κρύα που φτερουγίζει η καρδιά σου

Εδώ η θάλασσα καίει σα λάβα

Είχα τόσα να σου πω για το νησί μου και για τούτο το τόπο

Όμως εσύ δεν γύρισες καν να με κοιτάξεις

Έμεινες στην ίδια και απαράλλαχτη θέση

Σ’ αυτή που σε πρωτοβρήκα τρεις μήνες πριν και σου έπιασα την κουβέντα

Φορούσες τα ίδια σκονισμένα ρούχα. Κοντή πλεχτή φούστα και ένα πουκάμισο με δαντελένιο γιακά. Είχες σταυρώσει τα πόδια σου, είχες λυγίσει το δεξί σου χέρι, είχες ακουμπήσει στη παλάμη σου το λεπτοκαμωμένο σου πηγούνι και κοίταζες μπροστά. Πάντα μπροστά. Εκεί που οι εργάτες κάθε πρωί σκάβουν την αρχαία πόλη και φυσούν με δέος τα κτερίσματα σκορπίζοντας τη κουρασμένη σκόνη στον αέρα.

Κοιτούσες πάντα με ένα ελαφρό μειδίαμα, ίδια η Μόνα Λίζα. Άραγε γελάς;

Εγώ κρατούσα μια μεγάλη κούπα γεμάτη ζεστό καφέ που άχνιζε τη λευκή ζάχαρη μέχρι τα κρύα μου μάγουλα. Δε φορούσα ποτέ γάντια γιατί ζέσταινα τα χέρια μου πάνω στο σμιλεμένο πηλό που βίαια άλλαζε θερμοκρασία.

Σήμερα το πρωί είδα πάλι το φεγγάρι στον ουρανό

Ξημέρωσε και κείνο έμενε ακόμη καρφιτσωμένο στο πέτο του

Ένα κομμάτι έμεινε. Μια λεπτή φέτα πορτοκάλι που άχνιζε στο ξημέρωμα

Τόσο όμορφη!  Κοίτα. Ακόμη μπορείς να τη δεις

Δε γύρισες ούτε να με κοιτάξεις. Το πηγούνι σου στην ίδια θέση, το βλέμμα σου το ίδιο. Ακόμη και κείνη η κοντή περούκα που φορούσες στο κεφάλι έμενε ασάλευτη. Ούτε μια τρίχα δεν άλλαξε θέση. Ούτε μια τρίχα δε φύσηξε ο πρωινός βοριάς. Ποιός βοριάς; Ποιός αέρας;

Σήμερα πρόσεξα εκείνη την κόκκινη χάρτινη ταμπέλα πάνω από τα μαύρα σου μαλλιά.

Κόκκινη με μεγάλα άσπρα γράμματα. ΠΩΛΕΙΤΑΙ. Από κάτω με μπλε μελάνι και μικρογράμματη γραφή έλεγε: Όλος ο εξοπλισμός του καταστήματος σε πολύ χαμηλές τιμές. Ανάμεσά τους και συ.

Ξημέρωσε Κυριακή. Πως περνούν η μέρες! Πάει η εβδομάδα. Θα πάρω τα παιδιά και θα πάμε στην παραλία. Μαζί μας θα είναι και κείνος φυσικά.  Κάθε Κυριακή περπατάμε. Κρατάμε γερά  ο ένας το χέρι του άλλου και φτάνουμε μέχρι τις ομπρέλες. Φοράμε στρωτά παπούτσια και παντελόνια με ελαφρύ λάστιχο στη μέση. Μετά καθόμαστε στο αναψυκτήριο για καφέ. Τα παιδιά παίζουν στο μικρό πάρκο με τις κούνιες, δίπλα στο σιντριβάνι και απλώνουν τα χέρια για να πιάσουν τις σταγόνες

Στο νησί κάθε τέτοια μέρα παίρναμε την ξύλινα κίτρινη βάρκα του πατέρα και πηγαίναμε για ψάρεμα. Όλοι θέλαμε να μπούμε μέσα και κείνη η φουκαριάρα έγερνε πότε από τη μια και πότε από την άλλη. Ποτέ όμως δεν μας πρόδωσε. Ούτε εκείνη, ούτε η θάλασσα. Λάδι κάθε Κυριακή, χειμώνα καλοκαίρι. Έπειτα, να μην της τραγουδήσουμε; Πιάναμε το λα μινόρε από την αρχή και της κάναμε καντάδες. Με  μια γουλιά κόκκινο κρασί. Και κείνο του πατέρα. Αν δεν είχε προλάβει να γίνει, τη θέση του έπαιρνε ο μούστος. Μόνο μια γουλιά, φώναζε και μας ξεπροβόδιζε μέχρι το κεφαλόσκαλο με το ξύλινο μπαστούνι στο χέρι.  Και το κουπί σιγά. Μην πληγώσετε τα ψάρια και τη θάλασσα. Το νου σας…

Το νου σας σου έλεγα και γω και είχα αλλού το μυαλό μου. Και έπειτα έφερα το μυαλό μου εδώ. Και πρόσεξα τους λεκέδες πάνω στο γυαλί. Εσύ ακόμη κοίταζες εκεί. Την αρχαία πόλη. Ακίνητη τόσα χρόνια. Ακίνητη και συ. Με ένα ελαφρό μειδίαμα.

Και τότε είδα τα πλαστικά σου πόδια. Και έκανα ένα βήμα πίσω. Και έπειτα άλλα δυο για να σιγουρευτώ. Και είδα τη γυάλινη βιτρίνα.

Μιλούσα με το κορίτσι της βιτρίνας λοιπόν! Και είχα τόσα ακόμη να πω…